Φλεβική ανεπάρκεια και κίνδυνος θρόμβωσης κάτω άκρων

Οι φλέβες των κάτω άκρων μεταφέρουν το αίμα από τα πόδια προς την καρδιά. Στο εσωτερικό τους υπάρχουν βαλβίδες που βοηθούν ώστε το αίμα να κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Όταν οι βαλβίδες δεν λειτουργούν αποτελεσματικά, έχουμε φλεβική παλινδρόμηση. Το αίμα συγκεντρώνεται περισσότερο στα κάτω άκρα και αυξάνεται η πίεση μέσα στις φλέβες.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση:

• κιρσών
• αισθήματος βάρους και κόπωσης στα πόδια
• πόνου ή ενόχλησης
• οιδήματος στους αστραγάλους
• κνησμού ή καύσου
• και, σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, δερματικών αλλοιώσεων ή φλεβικών ελκών

Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT) είναι ο σχηματισμός θρόμβου μέσα σε μία φλέβα του εν τω βάθει φλεβικού δικτύου του κάτω άκρου.

Σε αντίθεση με τη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, η DVT είναι μια οξεία κατάσταση που χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.

Μπορεί να προκαλέσει:

• πόνο στο ένα πόδι
• οίδημα
• αίσθημα θερμότητας στο πάσχων σκέλος
• αλλαγή του χρώματος του δέρματος

Ωστόσο, η θρόμβωση δεν προκαλεί πάντα όλα αυτά τα συμπτώματα και συχνά είναι δύσκολο να αναγνωριστεί μόνο από την κλινική εξέταση. Εδώ κρίνεται απαραίτητο ο υπερηχογραφικός έλεγχος.

Όχι άμεσα, αλλά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.

Η φλεβική ανεπάρκεια και η θρόμβωση είναι διαφορετικές παθήσεις.

Η παρουσία κιρσών, όμως, έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης. Ο θρομβωτικός κίνδυνος ενός ανθρώπου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως ιστορικό θρόμβωσης, ηλικία, ακινησία, πρόσφατο χειρουργείο, καρκίνος, εγκυμοσύνη, ορμονική θεραπεία, κάπνισμα, παχυσαρκία, θρομβοφιλικό νόσημα και άλλες καταστάσεις.

Τι σχέση έχουν οι κιρσοί λοιπόν με τη θρόμβωση;

Οι κιρσοί είναι διογκωμένες και διατεταμένες φλέβες και σχετίζονται με κίνδυνο να εμφανιστεί επιπολής φλεβική θρόμβωση ή θρομβοφλεβίτιδα.

Η επιπολής θρομβοφλεβίτιδα είναι οξεία θρόμβωση φλεβών του επιπολής φλεβικού δικτύου. Εμφανίζεται με αιφνίδιο άλγος κατά μήκος μίας επιφανειακής φλέβας η οποία είναι κόκκινη, ζεστή, φλεγμαίνουσα, επώδυνή και σκληρή στην ψηλάφηση.

Ο κίνδυνος εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα.

Μεταξύ των καταστάσεων που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο είναι:

• ιστορικό φλεβικής θρόμβωσης
• παρατεταμένη ακινησία
• πρόσφατο χειρουργείο ή νοσηλεία
• πολύωρο ταξίδι
• εγκυμοσύνη και λοχεία
• ορμονικές θεραπείες
• κακοήθεια
• κάπνισμα
• παχυσαρκία
• ηλικία
• κληρονομικές ή επίκτητες διαταραχές της πήξης – θρομβοφιλικά νοσήματα

Η ύπαρξη περισσότερων του ενός παραγόντων αυξάνει περαιτέρω το θρομβωτικό κίνδυνο.

Είναι σημαντικό να μην αποδίδεται κάθε πόνος ή πρήξιμο στα πόδια στη φλεβική ανεπάρκεια.

Ξαφνικό οίδημα στο ένα πόδι, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πόνο στη γάμπα ή στον μηρό, αίσθημα θερμότητας ή αλλαγή του χρώματος του δέρματος, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά και διαφέρουν από τα συνηθισμένα ενοχλήματα που μπορεί να έχει ένας ασθενής με χρόνια φλεβική ανεπάρκεια.

Κάθε οξεία θρόμβωση απαιτεί επείγουσα ιατρική εκτίμηση. Συγκεκριμένα, η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε πνευμονική εμβολή, εάν μέρος του θρομβωτικού υλικού αποσπαστεί και μετακινηθεί προς τους πνεύμονες.

Εάν μαζί με πόνο ή πρήξιμο στο πόδι εμφανιστούν:

• αιφνίδια δύσπνοια
• πόνος στο στήθος
• βήχας, ιδιαίτερα εάν υπάρχει αίμα
• έντονη αδυναμία ή λιποθυμική τάση

χρειάζεται άμεσα επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση.

Η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει μόνο από την κλινική εξέταση.

Όταν υπάρχει υποψία εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης, ο ιατρός προχωρά σε υπερηχογραφικό έλεγχο των φλεβών με Triplex.

Το υπερηχογράφημα μπορεί να δείξει αν υπάρχει θρόμβωση, και σε ποιο τμήμα του φλεβικού δικτύου.

Η ύπαρξη κιρσών αυξάνει το θρομβωτικό κίνδυνο.

Ναι. Η χρόνια φλεβική ανεπάρκεια μπορεί να εμφανιστεί ως συνέπεια προηγούμενης εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης. Ακόμα και αν μετά το θρομβοτικό επεισόδιο ο ασθενής παρουσιάσει σημαντική επανασηραγγοποίηση των θρομβωμένων φλεβών, ο βαλβιδικός μηχανισμός εσωτερικά των φλεβών έχει καταστραφεί και το άκρο αναπτύσσει φλεβική ανεπάρκεια.

Η κατάσταση αυτή ονομάζεται μεταθρομβωτικό σύνδρομο και μπορεί να εκδηλωθεί με χρόνιο οίδημα, πόνο, αίσθημα βάρους και φλεβικό έλκος στο προσβεβλημένο πόδι.

Επομένως, η σχέση μεταξύ φλεβικής ανεπάρκειας και θρόμβωσης μπορεί να λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις: ασθενείς με φλεβική ανεπάρκεια έχουν αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης, ενώ μια προηγούμενη θρόμβωση μπορεί να οδηγήσει αργότερα σε χρόνια φλεβική ανεπάρκεια.

Σε γενικές γραμμές, η αποφυγή παρατεταμένης ακινησίας και η τακτική κίνηση είναι σημαντικές. Σε πολύωρα ταξίδια, για παράδειγμα, συνιστάται να σηκωνόμαστε και να κινούμαστε τακτικά, όταν αυτό είναι εφικτό. Η επαρκής ενυδάτωση και η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους αποτελούν επίσης μέρος μιας γενικότερης στρατηγικής μείωσης των παραγόντων κινδύνου. Η αντιμετώπιση της φλεβικής ανεπάρκειας είναι σημαντική.

Η προληπτική χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής δεν πρέπει να γίνεται χωρίς ιατρική ένδειξη. Η ανάγκη για φαρμακευτική πρόληψη εξαρτάται από τον ατομικό θρομβωτικό και αιμορραγικό κίνδυνο του ασθενούς και την εκάστοτε κλινική κατάσταση.

Εάν έχετε κιρσούς, οιδήματα στα κάτω άκρα, βάρος ή πόνο, είναι χρήσιμο να αξιολογηθεί η κατάσταση του φλεβικού δικτύου.

Ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα επιμένουν, επιδεινώνονται ή εμφανίζονται νέα συμπτώματα, ο αγγειοχειρουργικός έλεγχος θα αποσαφηνίσει εάν υπάρχει φλεβική ανεπάρκεια ή όχι και αν υπάρχει θρομβωτική επιπλοκή ή άλλη αγγειακή πάθηση.

Η φλεβική ανεπάρκεια, η επιπολής θρομβοφλεβίτιδα και η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Οι κιρσοί και η χρόνια φλεβική νόσος δεν σημαίνουν ότι ένας άνθρωπος θα πάθει θρόμβωση. Σημαίνει ότι έχει αυξημένο κίνδυνο για αυτό και αποτελούν μέρος της συνολικής αξιολόγησης του θρομβωτικού κινδύνου, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες.

Το σημαντικότερο είναι να αναγνωρίζονται τα συμπτώματα που διαφέρουν από τη συνηθισμένη εικόνα της φλεβικής ανεπάρκειας και, κυρίως, η ξαφνική εμφάνιση πόνου και οιδήματος στο ένα πόδι, το οποίο μπορεί να δείχνει θρόμβωση.

Η επείγουσα ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη όταν υπάρχει υποψία θρόμβωσης.